Thunderbolt 4 و USB4 از فناوری‌های مهم اتصال در لپ‌تاپ‌های جدید هستند که امکان انتقال اطلاعات با سرعت بالا، اتصال نمایشگرهای خارجی و استفاده از تجهیزات جانبی پیشرفته را فراهم می‌کنند. هر دو فناوری از درگاه USB-C استفاده می‌کنند، اما از نظر حداقل سرعت تضمین‌شده، قابلیت‌های تصویری، اتصال تجهیزات PCIe و الزامات سازگاری تفاوت‌هایی دارند.

اگر قصد خرید لپ‌تاپ، هاب USB، داک استیشن یا حافظه SSD اکسترنال را دارید، شناخت این تفاوت‌ها به شما کمک می‌کند انتخاب دقیق‌تری داشته باشید. در این مقاله از جانبی ۲۴، تفاوت Thunderbolt 4 و USB4 را از جنبه‌های فنی و کاربردی بررسی می‌کنیم.

Thunderbolt 4 چیست؟

Thunderbolt 4 یک استاندارد اتصال پرسرعت است که امکان انتقال داده، ارسال تصویر و اتصال تجهیزات جانبی را از طریق یک درگاه فراهم می‌کند. این فناوری از رابط فیزیکی USB-C استفاده می‌کند و در مقایسه با بسیاری از درگاه‌های معمولی USB، حداقل قابلیت‌های مشخص‌تری دارد.

حداکثر پهنای باند اسمی Thunderbolt 4 برابر با ۴۰ گیگابیت بر ثانیه است. نکته مهم این است که این عدد به معنای انتقال فایل با سرعت ثابت ۴۰ گیگابیت بر ثانیه نیست؛ سرعت واقعی به نوع دستگاه، پروتکل انتقال، حافظه مقصد و سربار ارتباطی بستگی دارد.

مهم‌ترین قابلیت‌های Thunderbolt 4 عبارت‌اند از:

• پهنای باند اتصال تا ۴۰ گیگابیت بر ثانیه

• پشتیبانی الزامی از دو نمایشگر 4K یا یک نمایشگر 8K در پیکربندی‌های پشتیبانی‌شده

• حداقل پهنای باند مشخص برای انتقال داده از مسیر PCIe

• امکان اتصال داک استیشن و تجهیزات جانبی سازگار

• پشتیبانی از قابلیت‌های انتقال توان از طریق USB Power Delivery، متناسب با طراحی دستگاه

• امکان اتصال زنجیره‌ای چند وسیله سازگار در پیکربندی‌های پشتیبانی‌شده

این قابلیت‌ها Thunderbolt 4 را به گزینه‌ای مناسب برای کاربران حرفه‌ای، تدوینگران ویدئو، طراحان گرافیک و افرادی تبدیل می‌کند که به چند نمایشگر یا تجهیزات پرسرعت نیاز دارند.

USB4 چیست؟

USB4 نسل جدیدی از معماری اتصال USB است که برای افزایش سرعت انتقال اطلاعات و ترکیب انتقال داده و تصویر در یک اتصال طراحی شده است. این فناوری نیز از کانکتور USB-C استفاده می‌کند و می‌تواند ارتباط میان لپ‌تاپ، نمایشگر، داک استیشن، حافظه‌های اکسترنال و دیگر تجهیزات سازگار را برقرار کند.

یکی از ویژگی‌های مهم USB4، استفاده بهینه از پهنای باند برای انتقال هم‌زمان داده و تصویر است. با این حال، همه دستگاه‌های USB4 امکانات یکسانی ندارند.

بسته به نسل و پیاده‌سازی، محصولات USB4 می‌توانند سرعت‌های متفاوتی داشته باشند؛ از جمله ۲۰ و ۴۰ گیگابیت بر ثانیه. در USB4 نسخه 2.0 نیز امکان پهنای باند تا ۸۰ گیگابیت بر ثانیه تعریف شده است، اما استفاده از این سرعت به پشتیبانی دستگاه‌ها، کابل و تجهیزات متصل بستگی دارد.

بنابراین، هنگام خرید لپ‌تاپ یا لوازم جانبی، صرفاً مشاهده عبارت USB4 کافی نیست؛ بهتر است مشخصات دقیق سرعت، قابلیت خروجی تصویر و پشتیبانی از شارژ نیز بررسی شود.

تفاوت Thunderbolt 4 و USB4 در یک نگاه

نکته: مقایسه بالا درباره الزامات استانداردهاست، نه عملکرد تضمین‌شده تمام محصولات موجود در بازار. USB4 با پهنای باند ۸۰ گیگابیت بر ثانیه از نظر سقف سرعت از Thunderbolt 4 سریع‌تر است، اما این موضوع به‌تنهایی به معنای برتری آن در تمام قابلیت‌ها نیست.

تفاوت سرعت انتقال اطلاعات در Thunderbolt 4 و USB4

سرعت انتقال داده یکی از مهم‌ترین معیارهای انتخاب درگاه لپ‌تاپ است؛ به‌خصوص برای افرادی که با فایل‌های حجیم، ویدئوهای با وضوح بالا، پروژه‌های گرافیکی یا حافظه‌های SSD اکسترنال کار می‌کنند.

Thunderbolt 4 پهنای باند اسمی ۴۰ گیگابیت بر ثانیه را ارائه می‌دهد. در مقابل، USB4 بسته به نسل و طراحی دستگاه ممکن است از پهنای باند ۲۰، ۴۰ یا ۸۰ گیگابیت بر ثانیه پشتیبانی کند.

برای درک بهتر، به این مثال توجه کنید:

فرض کنید می‌خواهید یک فایل ویدئویی حجیم را از حافظه SSD اکسترنال به لپ‌تاپ منتقل کنید. اگر لپ‌تاپ، حافظه و کابل همگی از اتصال ۴۰ گیگابیت بر ثانیه پشتیبانی کنند، امکان استفاده از پهنای باند بالاتری نسبت به بسیاری از اتصالات USB قدیمی‌تر وجود دارد. با این حال، سرعت نهایی به عملکرد SSD، کنترلر، نوع فایل و سایر محدودیت‌های سیستم نیز وابسته است.

از طرف دیگر، اگر یک لپ‌تاپ USB4 با سرعت ۲۰ گیگابیت بر ثانیه داشته باشید، حتی اتصال یک حافظه سریع‌تر نیز لزوماً سرعت ارتباط را افزایش نمی‌دهد.

آیا USB4 از Thunderbolt 4 سریع‌تر است؟

پاسخ به نسخه USB4 بستگی دارد. USB4 با سرعت ۸۰ گیگابیت بر ثانیه از نظر پهنای باند اسمی، دو برابر Thunderbolt 4 با سرعت ۴۰ گیگابیت بر ثانیه ظرفیت دارد. اما هر دو دستگاه و کابل باید از سرعت موردنظر پشتیبانی کنند.

برای خرید، بهتر است علاوه بر نام فناوری، مشخصات رسمی لپ‌تاپ و تجهیزات جانبی را بررسی کنید.

تفاوت در اتصال مانیتور و خروجی تصویر

یکی از کاربردهای مهم Thunderbolt 4 و USB4، اتصال مانیتور خارجی از طریق یک کابل USB-C است. این قابلیت برای طراحی گرافیکی، تدوین ویدئو، برنامه‌نویسی و افزایش فضای کاری اهمیت زیادی دارد.

Thunderbolt 4 حداقل قابلیت اتصال به دو نمایشگر 4K یا یک نمایشگر 8K را در پیکربندی‌های سازگار الزام می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود انتخاب داک استیشن و تجهیزات چندنمایشگری برای کاربر قابل پیش‌بینی‌تر باشد.

در USB4 نیز انتقال تصویر امکان‌پذیر است، اما قابلیت نهایی به طراحی لپ‌تاپ، پشتیبانی از DisplayPort، مشخصات درگاه و تجهیزات متصل بستگی دارد. همه پورت‌های USB-C الزاماً خروجی تصویر ندارند.

پیش از خرید، این موارد را بررسی کنید:

• آیا درگاه لپ‌تاپ از خروجی تصویر DisplayPort پشتیبانی می‌کند؟

• حداکثر وضوح و نرخ نوسازی قابل پشتیبانی چقدر است؟

• آیا اتصال هم‌زمان دو مانیتور امکان‌پذیر است؟

• آیا داک استیشن موردنظر با سیستم‌عامل و مدل لپ‌تاپ سازگار است؟

• آیا کابل انتخابی برای وضوح و نرخ نوسازی موردنیاز مناسب است؟

برای مثال، اتصال دو نمایشگر 4K با نرخ ۶۰ هرتز به پشتیبانی هم‌زمان لپ‌تاپ، داک استیشن، کابل و مانیتورها نیاز دارد. بنابراین، داشتن یک پورت USB-C به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که بتوانید چند نمایشگر را با هر وضوحی متصل کنید.

اتصال داک استیشن و هاب USB

داک استیشن و هاب USB به کاربران اجازه می‌دهند چند وسیله را از طریق یک درگاه لپ‌تاپ متصل کنند. تفاوت اصلی این تجهیزات در امکانات، تعداد درگاه‌ها، توان خروجی، پشتیبانی از نمایشگر و فناوری اتصال آن‌هاست.

یک داک استیشن سازگار با Thunderbolt 4 ممکن است چند درگاه USB، خروجی تصویر، شبکه اترنت، درگاه صوتی و امکان اتصال تجهیزات ذخیره‌سازی را در اختیار کاربر قرار دهد.

هاب USB4 نیز می‌تواند گزینه مناسبی باشد؛ البته قابلیت‌های آن به سرعت پشتیبانی‌شده، تعداد خروجی‌ها و امکانات محصول بستگی دارد.

هنگام انتخاب این تجهیزات، تنها به تعداد درگاه‌ها توجه نکنید. موارد زیر نیز اهمیت دارند:

• پهنای باند کل دستگاه

• تعداد نمایشگرهای قابل پشتیبانی

• سرعت درگاه‌های USB

• توان شارژ لپ‌تاپ

• پشتیبانی از انتقال داده PCIe، در صورت نیاز

• سازگاری با سیستم‌عامل و سخت‌افزار لپ‌تاپ

اگر چند وسیله پرسرعت را به‌طور هم‌زمان متصل می‌کنید، بررسی پهنای باند مشترک داک استیشن اهمیت ویژه‌ای دارد.

تفاوت در اتصال SSD اکسترنال و تجهیزات PCIe

حافظه‌های SSD اکسترنال برای انتقال سریع فایل‌ها، نگهداری پروژه‌های حجیم و پشتیبان‌گیری استفاده می‌شوند. عملکرد این حافظه‌ها به نوع SSD، کنترلر، رابط ارتباطی و سرعت پورت لپ‌تاپ وابسته است.

Thunderbolt 4 حداقل پهنای باند ۳۲ گیگابیت بر ثانیه برای مسیر داده PCIe در رایانه‌های سازگار تعیین می‌کند. این موضوع برای بعضی از محفظه‌های SSD پرسرعت و تجهیزات مبتنی بر PCIe اهمیت دارد.

در USB4 نیز قابلیت‌های انتقال PCIe به پیاده‌سازی دستگاه بستگی دارد. بنابراین، اگر قصد استفاده از محفظه SSD پرسرعت یا تجهیزات تخصصی را دارید، پیش از خرید باید سازگاری کامل میزبان و وسیله جانبی را بررسی کنید.

یک نکته مهم این است که سرعت اسمی اتصال با سرعت واقعی خواندن و نوشتن SSD یکسان نیست. محدودیت خود حافظه، کنترلر، دما و نوع فایل می‌تواند باعث کاهش عملکرد شود.

آیا Thunderbolt 4 از USB4 برای شارژ لپ‌تاپ بهتر است؟

Thunderbolt 4 و USB4 به‌خودی‌خود معیار کافی برای تعیین سرعت شارژ نیستند. شارژ لپ‌تاپ به پشتیبانی دستگاه از USB Power Delivery، توان شارژر، مشخصات کابل و طراحی مدار تغذیه وابسته است.

برای نمونه، ممکن است یک لپ‌تاپ از طریق درگاه USB-C با توان مشخصی شارژ شود، اما لپ‌تاپ دیگری با درگاه مشابه به توان بالاتری نیاز داشته باشد. همچنین همه درگاه‌های USB-C لپ‌تاپ قابلیت شارژ ورودی ندارند.

برای انتخاب شارژر مناسب، موارد زیر را بررسی کنید:

۱. توان موردنیاز لپ‌تاپ بر حسب وات
۲. پشتیبانی از USB Power Delivery
۳. توان خروجی واقعی شارژر در پروفایل مناسب
۴. توان قابل پشتیبانی کابل
۵. سازگاری شارژر با مدل لپ‌تاپ

استفاده از شارژری با توان کمتر از نیاز دستگاه ممکن است باعث شارژ آهسته شود یا هنگام اجرای برنامه‌های سنگین، شارژ باتری را کاهش دهد. توان بالاتر نیز تنها زمانی مفید است که دستگاه از آن پشتیبانی کند.

آیا کابل Thunderbolt 4 با USB4 سازگار است؟

کابل‌های Thunderbolt 4 و USB4 می‌توانند در بسیاری از سناریوها با یکدیگر سازگار باشند، اما قابلیت نهایی اتصال به مشخصات کابل، دستگاه میزبان و وسیله جانبی بستگی دارد.

کابل USB-C صرفاً به دلیل داشتن کانکتور بیضی‌شکل، الزاماً برای انتقال داده با سرعت ۴۰ یا ۸۰ گیگابیت بر ثانیه مناسب نیست. برخی کابل‌ها تنها برای شارژ یا سرعت‌های پایین‌تر طراحی شده‌اند.

هنگام خرید کابل به این مشخصات توجه کنید:

• حداکثر سرعت انتقال داده

• پشتیبانی از استاندارد Thunderbolt یا USB4 موردنیاز

• توان انتقال برق

• طول کابل

• سازگاری با تجهیزات متصل

اگر قصد اتصال SSD پرسرعت یا داک استیشن پیشرفته را دارید، انتخاب کابل دارای مشخصات و گواهی‌نامه معتبر اهمیت زیادی دارد.

چگونه بفهمیم لپ‌تاپ از Thunderbolt 4 یا USB4 پشتیبانی می‌کند؟

برای تشخیص قابلیت درگاه لپ‌تاپ، بهتر است به مشخصات رسمی سازنده مراجعه کنید. شکل ظاهری پورت به‌تنهایی کافی نیست؛ زیرا Thunderbolt 4 و USB4 هر دو از USB-C استفاده می‌کنند و بعضی درگاه‌های USB-C نیز فقط از USB 3.x پشتیبانی می‌کنند.

برای بررسی دقیق‌تر:

1. مدل کامل لپ‌تاپ را از برچسب دستگاه یا بخش تنظیمات سیستم پیدا کنید.

2. صفحه مشخصات فنی آن را در وب‌سایت سازنده باز کنید.

3. بخش درگاه‌ها و اتصالات را بررسی کنید.

4. سرعت انتقال داده، خروجی تصویر و پشتیبانی از شارژ را جداگانه بررسی کنید.

5. در صورت نیاز، دفترچه راهنما یا اطلاعات فنی داک استیشن موردنظر را مطالعه کنید.

در برخی لپ‌تاپ‌ها، نماد صاعقه در کنار درگاه می‌تواند نشانه پشتیبانی از Thunderbolt باشد؛ با این حال، برای اطمینان باید مشخصات رسمی مدل بررسی شود.

Thunderbolt 4 بهتر است یا USB4؟

انتخاب مناسب به نوع استفاده شما بستگی دارد.

Thunderbolt 4 را در نظر بگیرید اگر:

• به اتصال دو نمایشگر 4K نیاز دارید.

• از داک استیشن و تجهیزات جانبی حرفه‌ای استفاده می‌کنید.

• به حداقل قابلیت‌های مشخص برای سرعت و انتقال PCIe اهمیت می‌دهید.

• می‌خواهید سازگاری تجهیزات Thunderbolt را بر اساس گواهی‌نامه آن‌ها بررسی کنید.

USB4 را در نظر بگیرید اگر:

• لپ‌تاپ یا تجهیزات شما از USB4 پشتیبانی می‌کنند و مشخصات آن‌ها نیازتان را برآورده می‌کند.

• به اتصال سریع حافظه‌های اکسترنال و تجهیزات USB-C نیاز دارید.

• می‌خواهید بین محصولات مختلف از نظر قیمت و امکانات انتخاب کنید.

• محصول موردنظر از سرعت، خروجی تصویر و توان شارژ موردنیاز شما پشتیبانی می‌کند.

هیچ‌کدام در همه شرایط برنده مطلق نیستند. یک محصول USB4 با پهنای باند ۸۰ گیگابیت بر ثانیه می‌تواند از نظر سرعت اسمی از Thunderbolt 4 سریع‌تر باشد؛ در مقابل، Thunderbolt 4 حداقل الزامات مشخصی برای بعضی قابلیت‌ها دارد که در محصولات USB4 یکسان نیست.

جمع‌بندی

Thunderbolt 4 و USB4 هر دو فناوری‌های مهم اتصال در لپ‌تاپ‌های جدید هستند، اما تفاوت آن‌ها در حداقل سرعت، قابلیت‌های تصویری، انتقال داده PCIe و الزامات سازگاری مشخص می‌شود. Thunderbolt 4 پهنای باند ۴۰ گیگابیت بر ثانیه و حداقل قابلیت‌های تعریف‌شده‌ای برای اتصال تجهیزات ارائه می‌دهد؛ در حالی که USB4 با توجه به نسل و پیاده‌سازی می‌تواند پهنای باند متفاوتی داشته باشد و در نسخه 2.0 به ۸۰ گیگابیت بر ثانیه برسد.

پیش از خرید لپ‌تاپ، کابل، هاب USB یا داک استیشن، مشخصات فنی محصول را به‌دقت بررسی کنید. توجه به سرعت واقعی، پشتیبانی از خروجی تصویر، توان شارژ و سازگاری تجهیزات، مهم‌تر از تکیه بر نام استاندارد یا شکل ظاهری پورت است.

در جانبی ۲۴ می‌توانید با بررسی مشخصات فنی لوازم جانبی، گزینه مناسب‌تری برای لپ‌تاپ و نیازهای روزمره یا حرفه‌ای خود انتخاب کنید.